Il racconto
Renga! Di cjastic di Diu a pess dal desideri…
Ferruccio Tassin ci riporta a un piatto tipico quaresimale e adatto, in forma ancor più povera, anche al Venerdì Santo.
“Di largo uso nella alimentazione umana”: je la renga! L' garantiss la roba al dizionari Treccani.
Che sedi doprada a larg, o mià´r, che sedi stada doprada cussì a larg, lu san ben tal Frià»l Vignesia Julia.
“Hà¤ring” (“Pà¶kling” o “Bà¼kling”, fumigada); sloven “slanik”.
Bisiac “renga”; no je bondanza “magnar polenta e renga”, saress a dà® “vela curta”; “saver de renga”, anciamò piàªs, “patà®”! Che chista tendenza si slargi lu conta al furlan! “Renga”.
Pescjada, fumigada prima da frea; “rènga di à»s”, femina; “rènga di lat” mascjo.
Dopo da frea, salada, ma no fumigada, l' è “sardelòn” (Pirona).
La frecuenza ta no bondantonona culinaria nostrana di una volta, a moltiplica al nom in “cospetòn” e “saradelòn”.
“Aringa”, al podaress ancja tradà® chist nom, a sintilu par talian: chel erreenne gi dà un sun di arint.
Par talian, cualchidun - sbaliand - al met dà´s erre. No fࢠcussì: in tà¢l cà¢s, je chઠdal avocat, simpri salada je, ma un'altra roba…
“Renga”: la erre je subita come una raspa e chel ennegi al pà¢r che ti ingosi…
Di Quaresima, ma no dome in chel timp, tanà§ di là´r a vevin un rancio una vora plen di fantasia: bacalà , renga…e sardelis saladis.
Cumò, al bacalà si podaress metilu in cassafuarta, plui che tal frigo - come presit - ma una volta l' era al mangiࢠdai pà»rs, e a bon marcià¢t.
No si presentava nancia pesant: al stomit lu sopuartava tant che una pluma; al grass lu vedeva dome in fotografia e i voi dal uelin che la cunzava erin roba di vaà® a muartapassion; un ca e un là , come i naufragos tal poema di Virgilio.
La renga era come la trupa corazada tal esersit: no che vess alc a ze fࢠcul copࢠda ueris, dome che era buna di sbarࢠsavà´r, rivand a creagi al gust parfin a polentis grandis come un planisfero.
Caratei di renghis, cjamps di verzis, cubos di polenta: l'unviar al passava; saress bastà¢t che la panza a vess avonda e l' savà´r fuart al foss il “copari” di apetit e gust.
Cul rivࢠda bondanza, i ordenaris - però “samarità¢ns” - caratei, li plui rafinadis (amadis, e cjaladis cun paura) casselis di len dal nord si son raridis, ca di noaltris; in Germania il pess brilant l'è doventà¢t plui fin (marinada, je la Bismarckhering: Bismarck - vià´t tu dulà che al va a finà® va un personagjo da storia! - si spartiss tra cjar, à»fs e pess…).
Cumò si torna a scuiviarzi i savà´rs, fuarts tai presits, più morbids a imborghesida papilla. La renga uniss Frià»l e Triest, perpetuand la fama di una region europea.
Cui che gi à»l ben a chista storia, al pol lࢠa partࢠa passon cun grazia, e ancia cun caratar, zinzivis, sufit da bocja, gargat e stomit a “La città di Trieste” a Najaràªt da Tà´r.
Là , sà®s manieris di tratࢠla renga ti contin di int che lava di Vignesia a Viena e lì si femava par una bocjada fuarta cjarezada di và®ns dal Cuei.Â
Rimani sempre aggiornato sulle ultime notizie dal Territorio, iscriviti al nostro canale Telegram, seguici su Facebook o su Instagram! Per segnalazioni (anche Whatsapp e Telegram) la redazione de Il Goriziano è contattabile al +39 328 663 0311.
Occhiello
Notizia 1 sezione
Occhiello
Notizia 2 sezione










